Piasek w nerkach

Piasek w nerkach, to nic innego, jak niewielkie złogi występujące w dość dużej ilości, widocznej podczas oddawania moczu. Jego obecność prowadzi do stopniowego odkładania się coraz większej ilości osadu wytrącanego ze szkodliwych związków metabolizmu i w efekcie do powstawania kamieni nerkowych, które z kolei wyściełają wnętrza kielichów nerkowych, utrudniając oddawanie moczu.

Piasek w nerkach – co to jest?

Układ moczowy filtruje około 180 litrów krwi na dobę, wyodrębniając z niej substancje, które powinny być wydalone z organizmu. Każdego dnia, wraz z moczem, usuwane są toksyczne składniki przemiany materii, jak kreatynina, amoniak, mocznik, jony pierwiastków, a także zmetabolizowane resztki leków i spożywanej chemii. W przypadku, gdy substancje litogenne pojawiają się w zbyt wysokim stężeniu, następuje wytrącenie drobnych złogów na różnych poziomach dróg moczowych, które potoczenie nazywane są właśnie piaskiem. Z kolei większe, widoczne gołym okiem osady, to kamienie nerkowe, mogące wywoływać wiele nieprzyjemnych objawów.

Jak powstaje piasek w nerkach?

W trakcie procesu filtracji krwi w nerkach powstaje duża ilość tak zwanego przesączu, zwanego powszechnie moczem pierwotnym. Mocz ten w kolejnych etapach funkcjonowania nerek ulega zagęszczeniu, a organizm odzyskuje z niego wodę i odpowiednie ilości sodu oraz potasu. Jeśli natomiast w krwi znajduje się bardzo duża ilość substancji nierozpuszczalnych, po zagęszczeniu moczu dochodzi w nim do wytrącania osadu, który z kolei staje się źródłem krystalizacji. Kryształy powstające z tych substancji początkowo są niewielkie, a ich obecność w nerkach nie daje żadnych objawów. Dopiero z czasem obecność piasku w nerkach prowadzi do odkładania się większych złogów, czyli kamieni nerkowych, które osadzają się na ścianach kielichów nerkowych. W sytuacji, gdy ich ilość zaczyna rosnąć, a odpływ moczu z nerek staje się utrudniony lub całkowicie niemożliwy, poprzez zatkanie przewodu moczowego, dochodzi do bolesnego ataku kolki nerkowej.

Wytrącaniu się piasku w nerkach, a następnie powstawaniu kamieni nerkowych sprzyjają:

  • częste infekcje dróg moczowych,
  • zastój moczu,
  • spożywanie dużej ilości: szczawianów, wapnia, fosforanów, kwasu moczowego oraz cystyny.

Rozpoznanie piasku w nerkach

Zazwyczaj wystąpienie piasku w nerkach zostaje zauważone podczas wykonania USG jamy brzusznej, albo badania ogólnego moczu. Jeśli natomiast pacjent zgłasza typowe objawy kolki nerkowej, nie ma wątpliwości z rozpoznaniem kamicy nerkowej. Lekarz może jedynie potwierdzić wystąpienie złogu, czy kamieni nerkowych, poprzez zlecenie badania radiologicznego jamy brzusznej, na którym ocenia się wielkość oraz umiejscowienie osadu.

Z uwagi jednak na to, że nie wszystkie kamienie są zbudowane z kryształów cieniujących, nie zawsze są one widoczne na badaniu RTG. W takiej sytuacji niewątpliwie sprawdzi się USG, które dopełni informacji o stopień zastoju kamienia w drogach moczowych oraz ewentualne uszkodzenie miąższu nerki.

Uzupełnieniem diagnostyki jest badanie ogólne moczu, które w 75% przypadków wskazuje na krwinkomocz, bądź krwiomocz oraz leukocyturię. Z kolei wykonanie ogólnego badania moczu po okresie leczenie kamicy nerkowej, wraz z przeprowadzeniem analizy chemicznej wydalonego złogu, pozwala lekarzom na wprowadzenie diety zmniejszającej ryzyko kolejnych napadów kolki nerkowej w przyszłości.

Piasek w nerkach – zapobieganie

– Połowa osób w ciągu najbliższych 10 lat doświadczy kamicy ponownie. Kamica nerkowa to ból i często ogromne cierpienie, dlatego należy robić wszystko, aby zminimalizować szansę wystąpienia choroby. Pierwsze zmiany powinny nastąpić w codziennym jadłospisie – zaleca się spożywanie dużej ilości płynów – minimum 2 litrów dziennie oraz ograniczenie soli w posiłkach. Dobrym rozwiązaniem jest również naturalna, ziołowa suplementacja wspomagająca profilaktykę kamicy nerkowej. Ważne, aby pamiętać, że nawracająca choroba może przyczynić się do stopniowego pogorszenia funkcji nerek – mówi dr n. med. Jerzy Michajłowski, specjalista urolog, FEBU, kierownik Europejskiego Instytutu Badań nad Kamicą Nerkową, pracujący na Oddziale Urologii Szpitala Wojewódzkiego w Gävle (Szwecja) oraz prowadzący praktykę prywatną w Gdańsku.

W zależności od rodzajów występujących w nerkach kamieni, po przeprowadzeniu analizy chemicznej możliwe jest wyeliminowanie z diety substancji kamicorodnych, ograniczając odpowiednie pokarmy:

  • kamienie wapniowe – dieta z ograniczoną ilością soli,
  • kamienie szczawianowe – konieczne jest zmniejszenie spożywania czekolady, kawy, herbaty, szpinaku, orzechów, truskawek, soi oraz mięs,
  • kamienie cystynowe – ograniczenie białka, szczególnie w postaci mięsa,
  • kamienie struwitowe – powstają przy infekcjach dróg moczowych, dlatego bardzo ważne jest każdorazowe leczenie takiego zakażenia.

Jeśli chory rozpozna u siebie objawy kamicy nerkowej lub piasku w nerkach, konieczne jest niezwłoczne udanie się do lekarza, który będzie mógł zlecić odpowiednie badania, leczenie i ustalić, jak w przyszłości uniknąć napadów kolki nerkowej.


One comment on “Piasek w nerkach

  1. Jerzy napisał(a):

    Najbardziej rozmieszył mnie wpis: Jerzy Michajłowski, specjalista urolog, FEBU, kierownik Europejskiego Instytutu Badań nad Kamicą Nerkową, pracujący na Oddziale Urologii Szpitala Wojewódzkiego w Gävle (Szwecja) oraz prowadzący praktykę prywatną w Gdańsku. W moim przypadku nie rozpoznał kamienia wielkości 22 milimetrów…

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *